Ik volg al jaren het onderzoeksprogramma Tegenlicht op de voet. Als fan van dit televisieprogramma was ik dan ook enthousiast toen onze voorzitter eind vorig jaar werd gevraagd voor een reportage in Tegenlicht. Meteen een mooi moment voor mij als fan om eens zogezegd een kijkje in de keuken te nemen. De makers van dit programma slagen er regelmatig in om onderwerpen aan te snijden die mij verbazen of op een andere manier naar de werkelijkheid laten kijken. Dat was ook afgelopen week het geval.

De uitzending van dinsdag (5 februari 2013) stond in het teken van de Braziliaanse topondernemer Ricardo Semler. Hij bouwde in 25 jaar een wereldwijd imperium op en is de rijkste man van Brazilië. En dat door een simpele vraag centraal te stellen: hoe worden mijn werknemers gelukkig? In zijn bedrijven staan de begrippen ‘vertrouwen’, ‘openheid’ en ‘liefde’ centraal. Zijn medewerkers hebben een doel waar zij samen aan werken. Zij weten wanneer het werk af moet zijn en verder is het aan hen. Zin in een siësta? Ga je gang. Om 7 uur ’s ochtends beginnen? Geen probleem. Liever ’s avonds werken? Ga er voor. Semler stuurt zijn bedrijven niet aan op basis van cijfers. Medewerkers geven (democratisch) richting aan de organisatie en delen in de winst.

Ik zie Semlers ‘methode’ als een aansporing om ruimte te laten voor mensen, zodat zij zelf hun werk kunnen vormgeven. Weg met de protocollen, bureaucratie, complexe systemen en ondoorzichtige managementmodellen. De Nationale Politie biedt wat dat betreft een kans. Niet om de teugels nog eens wat strakker aan te halen, maar juist om collega’s de ruimte te bieden. Om, zoals in het visiepamflet van de ACP staat, het politievak weer terug te geven aan de werkvloer. Door elkaar de vrijheid en verantwoordelijkheid te geven om het politiewerk zo vorm te geven dat collega's hun werk zowel goed als met plezier kunnen doen en de samenleving er veilig(er) van wordt.

Ik heb de afgelopen weken van een goede vakantie mogen genieten. Als verstokt fan van Groot-Brittannië was dit land wederom de bestemming. Collega’s drukten mij op het hart dat ik mij tijdens mijn vakantie vooral niet met zaken moest bezighouden die het werk aangaan. Een goed advies, maar lastig op te volgen. Want tijdens de vakantie koop ik dagelijks een Britse krant om toch een beetje bij te houden wat er vooral in de Britse samenleving gebeurt. Zo kon het gebeuren dat ik werd gegrepen door een fenomeen dat zich ook in het veiligheidsdomein in Nederland zou kunnen voordoen.

Ongeveer twee weken voor de aanvang van de Olympische Spelen werd bekend dat er grote problemen waren rond de beveiliging van de sportmanifestatie. G4S, een mondiale en beursgenoteerde beveiligingsorganisatie, had zich contractueel verbonden om de totale Olympische Spelen te beveiligen. Twee weken voor aanvang moest de topman schoorvoetend bekennen dat de vereiste en toegezegde aantallen beveiligers bij lange na niet zouden worden behaald. De Britse overheid voelde zich genoodzaakt om het aantal ingezette militairen te verdubbelen. Desondanks was er ongeveer 56 miljoen pond aan gemeenschapsgeld betaald aan G4S om aan hun contractverplichtingen te voldoen. Dit op een totale offerte van 256 miljoen pond. De rekening voor de Britse belastingbetaler werd vervolgens nog hoger, omdat het aantal alsnog in te zetten militairen om de beveiliging op peil te krijgen daarbij moest worden opgeteld.

Het had het prestigeproject moeten worden wat G4S mondiaal op de kaart zou zetten. Dat doel samen met de enige missie van een commercieel bedrijf - winst maken - zorgde ervoor dat G4S haar hand fors overspeelde. Saillant detail in dit hele verhaal is bovendien dat een falend computerplanprogramma veroorzaakte dat men absoluut niet inzichtelijk kon krijgen over hoeveel mensen men dan wel kon beschikken. Waar herkennen we dit van? De totale Britse samenleving en overheid tuimelden over de topman van G4S heen. Toen hij werd doorgezaagd door een overheidscommissie gaf hij aan dat zijn hoogste prioriteit het beschermen van de reputatie van G4S was. De reactie van de toehoorders mag duidelijk zijn.

De topmanager maakte met deze opmerking naar mijn mening duidelijk dat de loyaliteit van een commercieel, beursgenoteerd bedrijf nooit bij veiligheid kan liggen. Zij worden door hun raden van commissarissen weggestuurd met de opdracht winst te maken. Veiligheid, het door hun te leveren product, is daaraan altijd ondergeschikt, moet zo min mogelijk kosten, maar zoveel mogelijk opleveren. Overheden moeten naar mijn mening ook afzien van het onderbrengen van primaire veiligheidstaken bij commerciële bedrijven, of dit nou lokaal of landelijk is. Dit Britse incident toont dat zonneklaar aan.

In Nederland zien we inmiddels ook bewegingen, waarbij veiligheidstaken in de private commerciële sector worden ondergebracht door overheden. Een zorgelijke en ongewenste ontwikkeling wat mij betreft. Als je daaraan toevoegt dat de in te zetten beveiligers in Londen als ‘moderne dagloners’ zonder zekerheid hun werk moesten doen en dat topmanagers van G4S na het binnenhalen van het contract hun toelages in 18 maanden fors zagen stijgen, dan is de opmerking van een Britse journalist zeker op zijn plaats: ‘There are lessons to be learned.'

Wij zijn al enige tijd met ons bedrijf Train4Life actief binnen de politiesector. Zoals eerder toegezegd, houd ik u graag op de hoogte van de ontwikkelingen. Wij coachen onze deelnemers, offline en online, op het gebied van training en voeding. De ervaringen over onze manier van werken zijn divers. Over het algemeen positief en aanmoedigend. Een vraag die wij vaak krijgen, is hoe wij niet-sporters aan de slag krijgen. Want, zo wordt gezegd, ‘die groep willen we juist in beweging krijgen’.

Maar ook wij krijgen niet iedereen aan de slag. Daar zijn diverse redenen voor aan te wijzen. Op één van die redenen wil ik graag dieper ingaan. Naar mijn bescheiden mening schort er iets aan ons onderwijs. Er wordt te weinig geïnvesteerd om de kennis en kunde te vergroten over hoe bewust om te leren gaan met het lichaam en een intrinsieke motivatie te ontwikkelen op dit gebied. Op dit moment wordt het nieuwe onderwijs ingericht. Dit moet worden ingekort en daarbij hoort een aantal keuzes. Fysiek Mentale Vorming (FMV) heeft niet de hoogste prioriteit. Sterker nog, het is aannemelijk dat deze lessen nagenoeg verdwijnen. In het vakblad Blauw heb ik mijn zorg op dit vlak al eerder geuit.

‘De politie’ heeft volgens mij een serieus probleem op dit gebied. Wij moeten onze studenten begeleiden, zodat zij fit worden en blijven om zo onder andere beter te kunnen omgaan met stress en onregelmatigheid. Of gaat dit als een vanzelfsprekendheid onder ‘professionele beroepshouding’ vallen? Dit laatste is aannemelijk, maar geen goede ontwikkeling. Na 12,5 jaar ervaring binnen de politiesector en bij de Politieacademie moet ik helaas constateren dat dit niet zo werkt. Mensen, dus ook politieagenten, hebben ook op dit gebied kennis, ervaring en coaching nodig. De opleiding is bij uitstek het moment hiervoor.

Als professionele organisatie moet de Politieacademie handvatten kunnen geven op het gebied van training en voeding. Fysieke gesteldheid is immers onlosmakelijk verbonden met mentale weerbaarheid. Dat is voor mij een belangrijke reden waarom FMV of een afgeleide hiervan in het onderwijs zou moeten zijn verankerd. Ik wil bovendien afsluiten met een quote uit het korps Haaglanden. ‘Ben jij fit genoeg als elke seconde telt?’ Een quote die ik omarm. Reacties op mijn blog hoor ik graag. Dat kan via het volgende mailadres: mkortekaasonleesbaartrain4lifeonleesbaarnl

Michael Kortekaas is ex-docent gevaarsbeheersing Politie(academie) en eigenaar/persoonlijke coach van Train4Life

Een gezond voedingspatroon heeft niet zozeer te maken met discipline, maar vooral met kennis. Voeding is een wetenschap. Dat wil eigenlijk zeggen dat er nog geen absolute waarheid over bestaat. Theorieën over voeding staan continue ter discussie en er wordt steeds weer onderzoek verricht die nieuwe inzichten opleveren. Vanuit mijn interesse volg ik dit op de voet.

In ons programma Train4Life (www.train4life.nl/acp) wijzen we (politie)mensen op interessante theorieën. Een belangrijk gegeven is dat wij als westelijke samenleving steeds zwaarder zijn geworden, terwijl we steeds meer light en halfvolle producten zijn gaan eten. Daar blijkt een verband in te zitten. Doordat deze producten geen tot nauwelijks vet bevatten, gaat het lichaam de overdaad aan koolhydraten vanzelf opslaan. Zogenaamd ‘stapelen’. Het blijkt dat de gezonde verhouding koolhydraten, eiwit, vet (KEV) van 40-30-30 door dit nieuwe voedingspatroon gewijzigd is in 70-15-15. Met andere woorden: je krijgt te veel koolhydraten = suiker binnen, terwijl je denkt zeer goed bezig te zijn.

Ik krijg vaak te horen dat mensen geen vet kunnen of willen eten. In noten zitten echter ook vetten en dat eten wij al eeuwenlang. Check je ontbijt bijvoorbeeld eens kritisch. Bevat je ontbijt wel voldoende  eiwitten en vetten? Of bestaat het uit brood met hagelslag en jus d’orange uit een pak (15 gram suiker)? Vul je ontbijt eens aan met wat noten (macadamianoten bijvoorbeeld) en een eitje. Je verhouding KEV breng je meteen op niveau. Je zult merken dat je lichaam je ontbijt efficiënter verwerkt en dat je minder snel trek krijgt.

Michael Kortekaas is ex-docent gevaarsbeheersing Politie(academie) en eigenaar/persoonlijke coach van Train4Life

Vanuit Train4Life begeleiden we (politie)mensen met een structureel trainingsprogramma. Nu het vriest en veel mensen naar buiten gaan om bijvoorbeeld een toertocht te schaatsen of te wandelen, passen wij ons daar graag op aan. Wij stimuleren immers elke vorm van bewegen. Als je al gebruik maakt van ons trainingsprogramma, kun je deze schaats- en wandeltochten gewoon loggen. We willen iedereen, gezien de kou en de zogenoemde ‘windchill’, wel van goed advies voorzien.

Een drietal deuren trappen we graag nog even in. Ten eerste, draag meerdere lagen kleding. Ten tweede, draag bij vriezend weer een muts, want 40 procent van het warmteverlies gaat door het hoofd. Ten derde, voorkom bevroren ogen (bij een temperatuur van -15) door het dragen van een bril. Een vervelend fenomeen dat toerschaatsers en fietsers in de kou kan overkomen. Door de kou knipperen mensen minder vaak met hun ogen en daardoor zijn ze minder goed beschermd. Door extreme kou kan het vocht in de voorste oogkamer bevroren raken. Het zicht wordt wazig of slecht en het voelt alsof je een druppel vocht in je oog hebt zitten. In een beschutte en warme omgeving zullen de verschijnselen meestal binnen 24 uur verdwijnen. Is dit niet het geval, dan zal de arts een antibiotische zalf moeten voorschrijven. Het gevaar van bevriezing van ogen kan worden bestreden door een goede zonnebril, skibril of ‘goggle’ op te zetten.

Ga je schaatsen, dan willen wij je bovendien het volgende meegeven:

> Informeer naar de plaatselijke ijsomstandigheden bij de lokale ijsclub. Of kijk op schaatsen.nl/natuurijs voor het laatste nieuws.
> Neem een voldoende uitgeruste EHBO-set mee.
> Neem altijd een Natuurijs Veiligheidsset mee, bestaande uit een priem en een stuk touw. Ben je onverhoopt door het ijs gezakt, dan kun je daar met behulp van de ijspriem uitkomen.
> Ga nooit alleen op pad.
> Draag hoofdbescherming. Een fietshelm, skihelm, smartcap of ribcap voorkomt ernstig hersenletsel bij een val op het hoofd.
> Zorg bij felle kou voor extra bescherming (winddichte kleding, bivakmuts, gebruik watervrije crème voor je gezicht).
> Zorg voor goed passende schaatsen.

Tot slot willen we uiteraard iedereen veel schaats- en wandelplezier wensen!

Michael Kortekaas is ex-docent gevaarsbeheersing Politie(academie) en eigenaar/persoonlijke coach van Train4Life