Collega’s over DNA afstaan

Door: Janneke de Groot-Stemerdink

Wanneer op een plaats-delict dan sporen worden gevonden, kan gemakkelijk worden vastgesteld of die afkomstig zijn van politiemensen. Op die manier kan het onderzoek sneller en efficiënter worden voortgezet. Handig of onethisch? De ACP vroeg jouw mening. Hier lees je een greep uit de vele reacties.

• Goed idee om een DNA databank aan te leggen! Ik zou hier echter alleen aan mee werken als alle inwoners van Nederland ook hun DNA af moeten staan voor hetzelfde doel. Dat is pas echt effectief.

• Elimineren in een onderzoek is goed. Maar we kunnen de vraag stellen of dat per se vooraf moet gebeuren. Indien zaken gewoon goed worden vastgelegd kan op een later tijdstip alsnog "eliminatiemateriaal" worden afgenomen. Het is allemaal mooi en aardig en er zal zeker iets voor te noemen zijn maar die noodzaak zie ik niet. Daar komt nog bij dat je dan op voorhand alle potentiële PD betreders zou moeten opnemen in een databank, dat gaat je never lukken, laat staan die databank up-to-date houden.

• Ik kan alleen voor een voorstel tot een DNA databank zijn als alle mensen, inwonend in Nederland opgenomen worden in deze databank. Anders ben ik bang dat de gegevens ook voor andere doeleinden worden gebruikt. Nu is de intentie om het alleen te gebruiken als uitsluiting van sporen, maar de toekomst zal waarschijnlijk ook andere mogelijkheden met zich meebrengen. Hier kan ik dan mogelijk niet achter staan, maar mijn DNA staat dan al wel in de databank!

• Laat er eerst maar eens een juridisch hek gezet worden rondom het houden en gebruik van dit soort gegevens. Houdt het DNA- bestand bijv. rekening met datum uit dienst, wie gebruikt en controleert de gegevens, welke rechtszekerheid is er m.b.t. integriteitsinbreuken?

• De geschiedenis, en mogelijkheden tot misbruik, herhaalt zich. In de jaren '70/'80 moest iedere executieve collega zijn vingerafdrukken afstaan voor hetzelfde doel. En ja hoor, voordat we het wisten, werden die vingerafdrukken gebruikt voor interne/strafrechtelijke onderzoeken tegen collega's. En dat alles onder het motto: "Jij wilt toch ook dat iedereen wordt uitgesloten die mogelijk verdachte is". Mijn advies: niet aan beginnen. Onder geen enkele voorwaarde.

• Ik ben er zelf nog niet uit. Er zitten voordelen aan (geen onnodige onderzoeken naar een dader omdat blijkt dat het DNA van 1 van ons is) Nadelen o.a. de bescherming van dat DNA materiaal tegen gebruik door anderen (BZK). Ik neig er op dit moment naar om tegen te zijn, maar nogmaals ik ben er nog niet uit.

• Ja, ter uitsluiting !!!

• Ik ben op zich niet tegen het vrijwillig afstaan van DNA. Het kan inderdaad bij grote onderzoeken sporen elimineren. De opslag van deze DNA zal extern moeten gebeuren. Als er onderzoeken lopen, zal door of NFI of extern instituut onderzoek naar deze sporen gedaan moeten worden. Dus buiten de politie om, dit om alle schijn tegen te gaan.

• Wellicht zou een compromis in deze uitkomst kunnen brengen. Men kan bijvoorbeeld beslissen dat bij het beëindigen van de loopbaan bij de politie het veiliggestelde DNA profiel uit de databank wordt gehaald. Daar dient dan wel een goede controle op te worden gehouden.

• Ik vind het geen probleem om DNA af te staan. Ik denk dat het opsporingsonderzoeken ten goede goed komt. Ik ben van mening zolang je niets te verbergen heb, het niets uit maakt of er DNA van je bewaard wordt.

• Ik heb uit ethische overwegingen ernstig bezwaar tegen het afstaan van DNA.

• Ik vind het afstaan van wangslijm een te vergaande maatregel om het opsporingsonderzoek te bevorderen. Ik zal hier dan ook niet aan meewerken. Ik hoop dat meerdere collega’s zo wijs zijn.

• Ik stem TEGEN afgifte van DNA.

• Zolang een verdachte nog een strafbaar feit gepleegd moet hebben waar 4 jaar of meer gevangenisstraf op staat om DNA af te kunnen nemen ben ik als politieman die niets op mijn geweten heeft nog niet voornemens om vrijwillig DNA af te staan. Ik denk dat we op moeten passen voor de glijdende schaal.

• Ik heb geen bezwaar tegen het laten afnemen van DNA bij politie-brandweer-ambulancepersoneel. Motivatie: professioneel, effectief, misschien zelfs preventief, kostenbesparend. Ik ben overigens voor DNA afname van een ieder woonachtig of langdurig verblijvend (AZC) in Nederland vanaf 16 jaar.

• Geen denken aan. Zo nodig alleen ten behoeve van het sporenonderzoek in zaken waarin de collega als opsporingsambtenaar werkzaam is geweest.

• Als politieagent kies je er bewust voor om een deel van je privacy op te geven. Immers je omgeving weet vaak dat je bij de politie werkt en verwacht ook dat je daarnaar handelt (…) Om nu naast al het voornoemde ook je DNA op te moeten geven, wat verder alleen gevraagd wordt aan mensen die verdacht worden van een ernstig misdrijf of die daarvoor zijn veroordeeld, is voor mij echt een brug te ver.

• Ik verlies zeker de pluspunten voor onderzoeken niet uit het oog, maar de nadelen zijn mijns inziens groter: gevoelige info over politiemensen ligt vast, en een waterdichte garantie dat deze niet uitlekt of op onjuiste wijze gebruikt/ bevraagd wordt, kan men zeker niet geven.

• Principiële vraag is natuurlijk of je de huidige en vooral jouw toekomstig bevoegd gezag vertrouwt. Uit de geschiedenis blijkt hoe fout het kan gaan. Ik heb in deze dus een zeer gezond wantrouwen. Muren van wetgeving en waarborgen kunnen worden opgetrokken, maar de geschiedenis leert ons ook dat die even snel kunnen worden afgebroken. Niet doen dus. Ondanks dat ik de voordelen best wel zie (maar dan voor een ieder) ben en moet ik principieel tegen blijven.

• Het zal zeer strikt geregeld moeten worden zodat men niet automatisch bij de DNA kan komen. Vertrouwen en geen koud water vrees hebben. Als je geen foute dingen doet heb je niets te vrezen.

• … ik heb er bovendien grote moeite mee dat mijn celmateriaal ergens zou worden opgeslagen zonder dat ik daar ook maar enig zicht op heb. In dat opzicht heb ik vooralsnog geen vertrouwen in de instanties die dat zouden moeten beheren en al minder in de regio. Wordt er een logboek bijgehouden van iedere keer dat er met mijn profiel wordt gezocht? Krijg ik daar bericht van?

---