ACP | Politievakbond ACP

PTSS

ACP-lid Eveline Martens over PTSS

Eveline Martens
Eveline Martens

Ze groeit op in Nieuw-Lekkerland en wil maar één ding: bij de politie. Overtuigd en gedreven solliciteert ze op haar 17e bij de politie. Ze wordt afgewezen. Te jong en onervaren. Een jaar later probeert ze het opnieuw. Met succes. Eveline Martens (34) begint haar politieloopbaan in Schiedam bij de Noodhulp. Jaren later krijgt ze PTSS.

“Het snelle handelen trok me. Ik ben erg idealistisch. Een strebertje ook en perfectionistisch. Ik wilde alle rotte appels uit de samenleving halen.”

In de jaren die volgen werkt ze in Vlaardingen en Rotterdam-Zuid. “Er was een fijne samenwerking in het team. Je wist wat je aan elkaar had. De keerzijde was dat mijn wereld steeds meer bestond uit politiemensen. Ik kreeg een relatie met een collega, ging uit met collega’s. Mijn wereld wérd de politie. De cultuur was macho-achtig, over je gevoel praten deed je niet. En dat paste me wel want dat deed ik al nooit.”

Ze werkt keihard door en merkt tegelijkertijd dat heftige incidenten hun sporen achterlaten. Gaandeweg gaat het minder. “Zolang ik niks voelde, had ik het onder controle. Dacht ik. Ondertussen word je volgestopt met nare ervaringen. En in een mannencultuur waarin het niet ‘cool’ is om te praten, ga je maar door. Ik ging omrijden voor incidenten, wilde niet als eerste aankomen. Ik kreeg nachtmerries en voelde angst als ik weer voor de poort stond bij aanvang van de dienst.”

Drie jaar lang werkt ze door, het gaat steeds slechter tot de druppel de emmer in 2008 doet overlopen.

Eveline: “In die tijd begeleidde ik aspiranten. We kregen een melding: reanimatie van een baby. De meldkamer hoorde een hoop hysterie, konden niet veel wijzer worden uit de melding. Ik voelde: dit is mijn laatste incident. Ik kan niet meer. Ter plaatse moest ik de aspirant opdrachten geven en startte de reanimatie. Mijn vriend kwam als tweede auto aan. We keken elkaar aan en hij zag dat het mis was. Maar je denkt niet na, handelt gewoon. Met 200 km/u reden we naar het ziekenhuis, al reanimerend. We leverden de baby af, in het kamertje ernaast ging ik even zitten. Toen zakte ik in elkaar.”

“Ik voelde: dit is mijn laatste incident.”

Eveline Martens
Eveline Martens

De tijd die volgt, is ellendig. Eveline eet nauwelijks meer, slaapt slecht en valt steeds meer af. Haar leidinggevende geeft haar een paar vrije dagen en verwacht dat ze erna weer de oude is.

“Door die houding werd het alleen maar erger. Het duurde heel lang voordat hij doorhad dat ik écht niet meer kon, dat ik echt op was. Ik at weinig en kreeg anorexia. De Arboarts vond dat ik daarvoor maar geholpen moest worden. Ook het UWV zag niet hoe ziek ik was. Op een gegeven moment woog ik nog 35 kilo en werd ik opgenomen. Van mijn werk hoorde ik niets. Toen het weer wat beter ging, vond mijn chef dat ik wel bij de recherche kon werken. Maar de oorzaak werd niet aangepakt. Ik werd naar allerlei instanties gestuurd. Langzaam kwijnde ik weg. Ik zag geen uitzicht meer, werd suïcidaal. Mijn vriend moest er bij mijn chef op aandringen om mijn geweldsmiddelen af te nemen. Toen pas werd het ook bij hem duidelijk hoe ik eraan toe was.”

Eveline voelt wel aan dat er iets moet gebeuren. “Qua rechtspositie werd ik echt slecht behandeld door de werkgever. Ik meldde me bij de ACP en jurist Marlene Drost nam direct contact met me op. Vanaf dat moment heeft ze zich als een hyena vastgebeten in het dossier. Ze heeft alles erbij gepakt en zó haar best gedaan voor de erkenning van PTSS, gesprekken met de werkgever, immateriële schadevergoeding, begeleiding naar het UVW. Tot twee keer toe stelde ze beroep in. Ze gaf me waardevolle tips, luisterde echt en betrokken maar bleef ook zakelijk. Zij was en is voor mij een rots in de branding.”

“De ACP-jurist was voor mij een rots in de branding.”

Niet kunnen werken en wel willen, is moeilijk. Eveline ervaart dat dagelijks. “Ik identificeerde me met mijn werk. Toen het misging, voelde ik me slecht, niet volwaardig. Wat ik wil, is gewoon leven, het verleden verwerken en op de toekomst gericht zijn.

Inmiddels is Eveline van haar eetstoornis af en wordt voor PTSS al langere tijd behandeld door middel van onder andere EMDR-therapie. Ze heeft een boodschap aan collega’s én leidinggevenden: “Ik ben structureel over mijn grenzen heengegaan. Doe dat niet. Durf elkaar aan te spreken als er signalen zijn, ook aan je leidinggevende. Als het niet gaat, dan gaat het niet. Accepteer hulp en ga niet door tot het te laat is. En betrek je familie erbij zodat ze jou begrijpen.

Tegen chefs wil ik zeggen: leer de symptomen van PTSS te zien. Wat is het? Hoe ziet het eruit? En wees je ervan bewust dat het er is. Er zijn genoeg collega’s die op het randje lopen. En geef je mensen vertrouwen. Als ze aan je bureau komen, door te zeggen: “wat fijn dat je hier komt. We gaan je helpen.”


Marlene Drost, ACP-jurist

“Goed luisteren en doorvragen is van groot belang.”

Marlene Drost
Marlene Drost

“Op de afdeling IBB houd ik me vooral bezig met leden die een dienstongeval hebben opgelopen of PTSS hebben. Het zijn pittige dossiers van leden die vaak heftige incidenten hebben meegemaakt. Sommige leden zijn echt uit balans, maken zich snel zorgen en zijn ongerust. Het bijzondere van deze individuele belangenbehartiging is dat er zoveel diversiteit is aan leden die zich in verschillende fases van hun ziektebeeld bij ons melden. Sommige collega’s komen bij ons met ‘vage’ psychische klachten, bij anderen is al PTSS vastgesteld of staan al voor hun pensioen. Goed luisteren en doorvragen is van groot belang.

Eind 2014 kreeg de ACP de smartengeldregeling voor collega’s met PTSS voor elkaar. Vóór 31 december moesten leden zich melden met een verjaard dossier, ongeveer 150 collega’s deden een beroep op verjaring. Deze hebben we bij het meldpunt PTSS allemaal doorgenomen. Is er aanleiding tot aansprakelijkheid? Kunnen we helpen bij re-integratie? Kunnen er nog termijnen worden veiliggesteld?

Ik stel mijzelf vaak de vraag: wat is medisch verantwoord? Is het voor deze collega verstandig om te gaan procederen als in het voortraject al blijkt dat het eigenlijk kansloos is? Wat is écht in het belang van de collega? Niet alleen voor de korte maar vooral ook voor de lange termijn. Ik hou van duidelijkheid en dat hebben mensen met PTSS heel hard nodig. Een harde juridische strijd die op voorhand al kansloos is wekt soms verwachtingen die op de lange termijn alleen maar teleurstellend kan zijn. Alleen maar meegaan in de emotie van de collega heeft geen zin. In dit werk gaat het vooral om inschatten, begeleiden en deskundigheid.”

“In dit werk gaat het vooral om inschatten, begeleiden en deskundigheid.”


ACP-lid Gerard Schoenmakers over PTSS

“Blijf aandacht besteden aan heftigheid werk”

Gerard Schoenmakers
Gerard Schoenmakers

Als je bij de politie gaat, krijg je de nodige ellende voor je kiezen. Feitelijk weet je dat. Maar wat het met je kan doen, weet je pas als je het ervaart. Ook in combinatie met je privéleven. “Wij zijn een doorsnee van de bevolking. We zijn mensen met bovenmenselijke prestaties in wat we doen en meemaken”, weet Gerard Schoenmakers. Bij hem wordt in 2014 PTSS vastgesteld.

Voordat Gerard in 1972 bij de Marechaussee terechtkomt, krijgt hij al het nodige voor zijn kiezen. Drie dodelijke ongevallen waar hij als jongen van 17, 18 jaar hulp verleent. “Dat doe je gewoon, als je onderweg zoiets tegenkomt. Ik heb altijd willen helpen waar dat kon.”

In zijn tijd bij de Marechaussee komt daar het nodige bij. Een meisje dat van een bouwkraan afspringt en in stalen pijpen valt. De afscheidsbrief ligt bij een waxinelichtje in de cabine van de kraan. Niet lang erna maakt hij opnieuw een heftig incident mee.

“We beveiligden de Indonesische ambassade en waren met een aantal collega’s in de omgeving van het pand. Ineens zien we een collega zijn vuurwapen laden. Hij vuurt drie keer, rakelings langs mij heen.”

Gerard Schoenmakers
Gerard Schoenmakers

De jaren verstrijken. Gerard werkt in de noodhulp en zit bij de ME. Hij wordt wijkagent en stapt na 17 jaar over naar de recherche. Inmiddels werkt hij als groepschef bij de Arrestantenzorg. In 2013 krijgt hij een hartinfarct. Eenmaal terug gaat het niet goed.

Gerard: “Een leidinggevende maakte zich zorgen. Zaken die zich jarenlang hebben opgestapeld kwamen terug en het ging niet goed. Ik heb me toen gemeld bij het 24/7-loket. Dat ging twee keer mis met doorverbinden maar ik kreeg uiteindelijk contact met de casemanager van het korps. Zij had mijn mail onderschept en vond dat we eens moesten praten. Aan haar heb ik heel veel gehad, zij heeft mij toen echt de weg gewezen.”

“Zaken die zich jarenlang hebben opgestapeld kwamen terug en het ging niet goed.”

Gerard komt op een informatiedag PTSS ACP-jurist Paul Boezeman tegen. Ze raken in gesprek over de coulanceregeling PTSS.

Gerard: “Voor mij is de erkenning van PTSS door de werkgever het allerbelangrijkst. Niet het geld. De werkgever verwijst me naar defensie omdat daar de oorzaak zou liggen. Dat voelt onterecht, aangezien de jaren bij de politie ook de nodige impact hebben gehad. Paul adviseert me een dossier op te bouwen, mocht het nodig zijn voor een bezwaar of beroep en een eventuele gang naar de rechtbank. Dat contact heeft me erg gesteund en gesterkt.”

Gerard doet een beroep op collega’s en op leidinggevenden. “Blijf aandacht besteden aan de heftigheid van het werk. Je handelt gewoon. Je krijgt vaak geen tijd om erover na te denken, relativeert het. Wat het doet, komt vaak later pas. Maak van je hart geen moordkuil en praat erover. Leidinggevenden, maak hier ruimte voor zodat collega’s open en eerlijk hun verhaal kunnen doen.


Paul Boezeman, ACP-jurist

Hoe helpen we leden met PTSS?

Paul Boezeman
Paul Boezeman

“Gerard meldde zich bij ons in het kader van de coulanceregeling PTSS. Ik heb hem geïnformeerd over de rechtspositionele aanspraken die er gelden als je een erkende beroepsziekte hebt, zoals PTSS. Denk aan behoud van 100% loon waar dat anders gekort wordt na verloop van tijd. En eventueel een vergoeding in de vorm van smartengeld als je blijft zitten met klachten.

Maar voor je aanspraak hebt op deze zaken, moet je eerst een erkenning krijgen van het korps. Het korps moet een besluit nemen: erkennen dat er sprake is van een psychische ziekte die in overwegende mate zijn oorzaak vindt in de aard van het werk, of de bijzondere omstandigheden waarin je dat werk hebt moeten doen.

We liepen daar vast, omdat Gerard zowel bij de politie als bij zijn vorige werkgever (defensie) dingen heeft meegemaakt waar hij klachten van heeft. Punt is echter dat het incident bij defensie het grootste aandeel in zijn klachten vormt. Tegelijkertijd heeft hij tientallen jaren bij de politie gewerkt en daar van alles meegemaakt voor hij uitviel.”

“Vóór je aanspraak kunt maken op rechtspositionele zaken moet er eerst erkenning zijn van het korps.”

Als er een afwijzing komt op het erkenningsverzoek start Paul een bezwaarprocedure. “Ze schoten het af omdat de zwaardere incidenten in overwegende mate van de vorige werkkring zou komen. Ik heb de zaak daarom bij de rechtbank aanhangig gemaakt.

Het doel was om een principiële discussie te starten. De vraag is of je wel kunt zeggen dat het in overwegende mate van ander werk komt. De klachten kunnen weliswaar hoofdzakelijk gaan over dat incident, maar vele jaren van traumatisch politiewerk hebben ook hun effect. Met andere woorden: de incidenten bij Defensie hadden weliswaar het grootste aandeel in de klachtbeleving, maar als je uitgaat van een stapeleffect, dan is het misschien wel de politietijd die Gerard over de rand heeft gedrukt.”

De procedure is inmiddels ingetrokken. Defensie heeft haar verantwoordelijkheid alsnog genomen.

Paul: “Omdat Defensie daarmee eigenlijk al zegt dat de oorzaak van PTSS uit de periode bij hen komt, gaan we de procedure tegen de politie niet meer aan. We zouden hem in theorie kunnen winnen, maar het is het een of het ander. We nemen niet het risico dat aanspraken straks bij Defensie alsnog wegvallen. Wat nu rest, is dat ik met Gerard kijk of ik hem kan helpen bij zijn re-integratie bij de politie.”

Wij maken gebruik van cookies om je een optimale gebruikerservaring aan te bieden. We maken gebruik van analytisch cookies om de website en dienstverlening te kunnen verbeteren en cookies van externe partijen. Lees voor meer informatie onze  privacy statement . Klik op de accepteer button om de cookies te accepteren.